Digital Living Network Alliance (DLNA), 2003 yılında kurulmuş bir kar amacı gütmeyen organizasyondur. Temel amacı, ev ağı içindeki cihazlar arasında (televizyonlar, bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve diğer multimedya cihazları gibi) dijital medya dosyalarının kolayca paylaşılabilmesini sağlayan standartlar geliştirmektir. Bu teknoloji, özellikle 2000’lerin sonu ve 2010’ların başında önem kazandı; televizyonlar ağ bağlantı noktalarıyla donatılmaya başlandı ve böylece yerel ağlara doğrudan bağlanabilir hale geldi. Sonuç olarak, televizyonlar ev bilgisayar ağlarına entegre edilebilir oldu ve HDMI bağlantısı olmadan video izleme mümkün hale geldi.
DLNA Nasıl Çalışır
DLNA, tüm cihazların aynı alt ağda IP adreslerine sahip olması gereken bir yerel ağ içinde çalışır (örneğin 192.168.1.10 ve 192.168.1.20). Temel olarak, DLNA, ağdaki uyumlu cihazlar arasında sorunsuz iletişim sağlamak için tasarlanmış bir protokol setidir.
DLNA kullanmak için genellikle özel yazılım çalıştıran bir bilgisayar veya NAS (Network Attached Storage) cihazı olarak bir sunucu gerekir. Sunucu, yerel ağı tarar ve DLNA destekli cihazları bulur. Bu cihazlar tespit edildikten sonra, genellikle “Medya Paylaşımı” veya “DLNA Sunucusu” gibi işlevler aracılığıyla erişilen ortak bir medya ortamı oluşturulur.
Bu yapı, kullanıcıların bilgisayar veya NAS’ta depolanan videoları, fotoğrafları ve diğer medya dosyalarını doğrudan televizyon ekranında görüntülemelerini sağlar. Bağlantı IP adresleri üzerinden kurulur: sunucu medya dosyalarını okur ve ağ üzerinden aktarırken, televizyon içerik tarama ve seçim için bir arayüz sunar.
DLNA’nın Yükselişi ve Düşüşü
DLNA, 2010 civarında akıllı televizyonların yaygınlaşmasıyla geniş kabul gördü ve yerel medya paylaşımını önemli ölçüde basitleştirdi. DLNA öncesinde kullanıcılar genellikle videoları USB belleğe kopyalamak veya bilgisayarları HDMI kablosu ile televizyona bağlamak zorundaydı. DLNA, medya oynatmayı yerel ağ üzerinden mümkün kılarak bu zorlukları ortadan kaldırdı.
Ancak, 2016’dan sonra streaming hizmetlerinin hızlı büyümesiyle durum değişmeye başladı. Akıllı TV uygulamaları büyük çevrimiçi içerik kütüphanelerine erişim sağladıkça, yerel olarak depolanan medyaya olan ihtiyaç ve dolayısıyla DLNA’nın önemi azalmaya başladı.
Google Chromecast ve Apple AirPlay gibi teknolojiler de DLNA’nın popülerliğinin azalmasını hızlandırdı. Bu çözümler, medya sunucu yazılımını ayarlamaya gerek kalmadan tek tıkla televizyona içerik aktarımına olanak tanır. Sonuç olarak, DLNA yavaş yavaş kullanıcı dostu streaming teknolojileri lehine önemini kaybetti.
DLNA Alliance’a göre 4 milyardan fazla cihaz DLNA sertifikasına sahiptir. Ancak, bu cihazların kaçının hâlâ aktif olarak kullanıldığı ve kaçının artık kullanılmadığı veya elden çıkarıldığı kesin değildir.
Zamanla üreticiler ürünleri için DLNA sertifikasını sonlandırmaya başladı:
- Samsung, 2015’te televizyonlar ve 2016’da mobil cihazlar için sertifikayı durdurdu.
- LG, 2016’da televizyon sertifikasını durdurdu, ancak DLNA destekli modeller bir süre üretildi.
- Sony, 2017’de sertifikayı durdurdu.
- Panasonic, 2019’da bunu izledi.
Sonuç olarak, DLNA bir zamanlar güvenilir ve yaygın olarak kullanılan medya paylaşım çözümü olmasına rağmen, modern streaming teknolojilerinin yükselmesiyle giderek demode hale gelmiştir. Yine de bazı üreticiler cihazlarında DLNA işlevselliğini korumaktadır, ancak düşük kullanım nedeniyle günümüzde nadiren tanıtılmaktadır.
DLNA Uyumlu Cihaz Kategorileri
| Kategori | Açıklama |
|---|---|
| Home Network Devices (HND) | Ağ depolama cihazları, ses ve video oynatıcılar, televizyonlar, müzik merkezleri, yazıcılar |
| Digital Media Servers (DMS) | Dijital içerik depolayan ve paylaşan cihazlar |
| Digital Media Players (DMP) | Dijital içerik oynatmak için tasarlanmış cihazlar |
| Digital Media Controllers (DMC) | Dijital medyanın oynatılmasını ve paylaşılmasını kontrol eden cihazlar |
| Digital Media Renderers (DMR) | Medya dosyalarını görüntüleyen ve oynatan cihazlar |
| Mobile Devices (MHD) | Cep telefonları, taşınabilir oynatıcılar, el bilgisayarları, fotoğraf/video kameralar |
| Mobile Digital Media Servers (M-DMS) | Mobil dijital medya sunucusu olarak işlev gören cihazlar |
| Mobile Digital Media Players (M-DMP) | Yolda dijital içerik oynatmak için tasarlanmış cihazlar |
| Mobile Digital Media Downloaders (M-DMD) | Dijital içerik indirmeyi sağlayan cihazlar |
| Mobile Digital Media Uploaders (M-DMU) | Dijital içerik yüklemeyi sağlayan cihazlar |
| Mobile Digital Media Controllers (M-DMC) | Dijital medyanın oynatılmasını kontrol eden cihazlar |
| Home Interoperability Devices (HID) | Ek iletişim standartlarını destekleyen ve teknolojiler arası uyumluluğu sağlamak için veri formatlarını dönüştüren cihazlar |
