Nötr kablo, elektrik devresinin bir parçasıdır. Bazı ülkelerde buna sıfır kablosu da denir. Tipik bir ev elektrik devresinde akım, güç kaynağından bir aydınlatma armatürüne veya elektrikli cihaza gider ve nötr kablo üzerinden geri döner.
Nötr kablo, topraklama kablosundan farklıdır. Nötr kablo normal çalışma devresinin bir parçasıdır, topraklama kablosu ise elektrik arızası durumunda koruma sağlamak için kullanılır.
Duvar tipi bir anahtarda her zaman nötr kablo bulunmaz. Anahtarlar yalnızca ışıkları açıp kapatmak için kullanıldığında bu genellikle bir sorun değildi. Geleneksel olarak aydınlatma armatürünün nötr kabloya bağlanması ve faz kablosunun anahtar üzerinden geçirilmesi yaygındı. Anahtarın kendisi için ayrı bir güç kaynağı gerekmiyordu.
Akıllı ev teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte durum değişti. Akıllı anahtarlar ve diğer bağlantılı cihazlar çalışmak için genellikle sürekli bir güç kaynağına ihtiyaç duyar. Bu nedenle anahtarın bulunduğu yerde nötr kablonun bulunup bulunmaması önemli bir konu haline geldi.
“Akıllı” anahtar neden nötr kabloya ihtiyaç duyar
Standart bir ışık anahtarı genellikle kendi güç kaynağına ihtiyaç duymaz. Yalnızca aydınlatma armatürüne güç sağlayan devreyi açar veya kapatır.
“Akıllı” anahtar ise farklıdır, çünkü çalışmak için elektrik enerjisine ihtiyaç duyan elektronik bileşenler içerir. Anahtar, ışık kapalıyken bile akıllı ev sistemiyle iletişim kurmak, ışıkları uzaktan açıp kapatmak veya önceden belirlenmiş bir programa göre kontrol etmek için enerjili kalmak zorunda olabilir.
Bu nedenle birçok akıllı anahtar nötr kabloya bağlantı gerektirir. Nötr bağlantısı olmadan, nötr kabloyla çalışmak üzere tasarlanmış bir anahtar çalışması için ihtiyaç duyduğu elektriği alamaz.
Ancak her akıllı anahtar nötr kablo gerektirmez. Bazı modeller özellikle nötr kablonun bulunmadığı tesisatlarda çalışacak şekilde tasarlanmıştır.
Anahtarda neden nötr kablo yok
Bazı eski evlerde nötr kablo duvar anahtarının bulunduğu noktaya kadar getirilmemiştir. Bunun yerine nötr kablo aydınlatma armatüründe bırakılmış, anahtar ise ışığı kontrol etmek için gerekli olan enerjili iletkenlere bağlanmıştır.
Bu düzenek geleneksel bir anahtarla sorunsuz şekilde çalışır, çünkü anahtarın kendisi ayrı bir güç kaynağına ihtiyaç duymaz.
Sorun, geleneksel anahtarı bir “akıllı” modelle değiştirdiğinizde ortaya çıkar. Yeni anahtar nötr bağlantısı gerektiriyorsa ve anahtar kutusunda uygun bir nötr kablo bulunmuyorsa, anahtar tasarlandığı şekilde monte edilemez.
Kuzey Amerika’daki elektrik tesisatlarında nötr iletkenler genellikle beyaz veya gri yalıtımla tanımlanır. Avrupa’daki birçok elektrik tesisatında ise nötr için genellikle mavi renk kullanılır. Ancak bir iletkeni yalnızca kablo rengine bakarak tanımlamamak gerekir. Eski tesisatlarda farklı kablolama düzenleri bulunabilir ve herhangi bir bağlantı yapılmadan önce kablonun gerçek işlevi doğrulanmalıdır.
Nötr kablo yoksa ne yapmalısınız
Anahtarın bulunduğu yerde nötr kablo yoksa birkaç seçeneğiniz vardır.
Bir seçenek, elektrik tesisatını değiştirmek ve anahtara kadar bir nötr kablo çekmektir. Bu, nötr bağlantısı gerektiren akıllı anahtarları monte etmenizi sağlar. Ancak konutlardaki elektrik tesisatı üzerinde yapılacak çalışmalar yetkili bir elektrikçi tarafından gerçekleştirilmelidir ve yeni kablo döşenmesi nispeten pahalı bir iş olabilir.
Diğer bir seçenek ise nötr kablo olmadan çalışmak üzere tasarlanmış bir akıllı anahtar seçmektir. Bu anahtarlar, nötr kablonun bulunmadığı tesisatlar için özel olarak tasarlanmıştır. Işık kapalı olduğunda devreyi tamamen kesmek yerine anahtar, devreden çok küçük bir akımın geçmesine izin verir. Bu akım anahtarın elektronik devrelerine güç sağlamak için yeterlidir, ancak normalde ışığı yakacak kadar güçlü değildir.
