Modern TV’lerde harici cihazları bağlamak için çeşitli bağlantı noktaları bulunur. HDMI en önemli bağlantıdır, ancak TV’lerde USB, Ethernet, optik ses çıkışı, anten ve uydu girişleri de bulunabilir. Daha eski modellerde komponent, kompozit veya SCART bağlantıları da kullanılabilir.
Bağlantı noktalarının sayısı ve türü modele göre değişir. Bazı bağlantılar çoğunlukla eski TV’lerde bulunurken HDMI, USB ve ağ bağlantıları modern TV’lerin çoğunda standarttır.
TV portları ve bağlantı noktalarına kısa genel bakış
| Port | Ana kullanım amacı | Sinyal türü | Modern TV’lerde kullanım |
|---|---|---|---|
| HDMI | Video ve ses | Dijital | Çok yaygın |
| USB | Veri depolama ve çevre birimleri | Dijital | Çok yaygın |
| Ethernet (LAN) | İnternet ve ev ağı | Dijital | Yaygın |
| Optical (S/PDIF) | Harici ses | Dijital | Yaygın |
| ANT IN | Anten veya kablo TV | RF | Yaygın |
| SAT | Uydu TV | RF | Bazı modellerde bulunur |
| Component (Y/Pb/Pr) | Eski video cihazları | Analog | Nadir |
| Composite (AV/RCA) | Eski video ve ses cihazları | Analog | Nadir |
| SCART | Eski Avrupa ekipmanları | Analog | Kullanımdan kalkmış |
| IR Out | Harici cihazları kızılötesi sinyalle kontrol etme | Kızılötesi | Nadir |
Bağlantı seçimi cihaza bağlıdır. Oyun konsolu veya Blu-ray oynatıcı için genellikle HDMI, soundbar için HDMI ARC/eARC, sabit ve güvenilir bir ağ bağlantısı için ise Ethernet kullanılır.
HDMI
HDMI (High-Definition Multimedia Interface), dijital video ve sesi TV’ye aktarmak veya TV’den göndermek için kullanılan ana bağlantıdır. Oyun konsolları, yayın cihazları, Blu-ray oynatıcılar, bilgisayarlar, AV alıcıları ve soundbar’lar için kullanılır.
Tek bir kablo üzerinden hem video hem de ses aktarılabildiği için eski analog bağlantılara göre daha kullanışlıdır.
HDMI’nin özellikleri kullanılan standarda ve cihazın uygulamasına bağlıdır. HDMI 2.1 bağlantı noktasının bulunması, tüm HDMI 2.1 özelliklerinin desteklendiği anlamına gelmez.
HDMI sürümleri
| HDMI sürümü | Tipik özellikler |
|---|---|
| HDMI 1.3 | Daha yüksek bant genişliği ve çok kanallı ses desteği |
| HDMI 1.4 | 30 Hz’e kadar 4K video, 3D, ARC |
| HDMI 2.0 | 60 Hz’e kadar 4K video |
| HDMI 2.0a | HDR desteği eklendi |
| HDMI 2.0b | HLG desteği eklendi |
| HDMI 2.1 | Daha yüksek bant genişliği ve uyumlu cihazlarda 120 Hz’e kadar 4K gibi özellikler |
Maksimum çözünürlük ve yenileme hızı yalnızca HDMI sürümüne bağlı değildir. TV’nin, kaynak cihazın, kablonun ve kullanılan HDMI bağlantı noktasının ilgili modu desteklemesi gerekir.
Örneğin PS5 veya Xbox Series X|S ile 4K 120 Hz kullanmak için TV’nin ve bağlantının bu özelliği desteklemesi gerekir. Bir TV’deki tüm HDMI bağlantı noktaları aynı özelliklere sahip olmayabilir.
HDMI ARC ve eARC
Bazı HDMI bağlantı noktalarında ARC (Audio Return Channel) bulunur. Bu özellik, TV’nin sesi HDMI üzerinden uyumlu bir soundbar’a veya AV alıcısına geri göndermesini sağlar.
eARC daha yeni bir teknolojidir ve daha yüksek bant genişliği sunarak daha yüksek kaliteli ses formatlarını destekler.
| İşlev | HDMI ARC | HDMI eARC |
|---|---|---|
| TV’den soundbar’a ses | Evet | Evet |
| HDMI kablosu kullanır | Evet | Evet |
| Yüksek bant genişlikli ses | Sınırlı | Evet |
| Kayıpsız çok kanallı ses | Sınırlı | Evet |
| Modern ev sineması için uygunluk | Evet | Daha iyi seçenek |
TV ve soundbar eARC destekliyorsa, genellikle HDMI eARC tercih edilir. Bağlantı noktası TV üzerinde HDMI ARC/eARC olarak etiketlenebilir.
USB
USB bağlantı noktaları depolama aygıtlarını ve bazı çevre birimlerini bağlamak için kullanılır.
- USB bellekten fotoğraf, müzik ve video oynatma
- TV programlarını kaydetme
- Klavye ve fare bağlama
- Küçük harici cihazlara güç sağlama
- Uyumlu kamera ve aksesuarları bağlama
TV’lerde USB 2.0 veya daha hızlı USB sürümleri bulunabilir. USB 2.0’ın hızı 480 Mbps’ye kadar çıkabilirken USB 3.x çok daha yüksek hızlar sunabilir.
Gerçek kullanım özellikleri TV’nin yazılımına bağlıdır. Bir USB bağlantı noktasının bulunması, TV’nin herhangi bir USB cihazını veya dosya formatını otomatik olarak desteklediği anlamına gelmez.
Ethernet (LAN)
Ethernet bağlantısı, TV’yi bir ağ kablosu kullanarak yönlendiriciye veya ev ağına bağlamanızı sağlar.
TV yönlendiriciden uzaktaysa, kablosuz sinyal zayıfsa veya Wi-Fi ağı yoğun durumdaysa kullanışlıdır. Kablosuz bağlantının kolaylığından ziyade bağlantı kararlılığı önemli olduğunda da Ethernet tercih edilebilir.
Ethernet otomatik olarak Wi-Fi’dan daha yavaş değildir. Hız, TV’nin ağ donanımına, yönlendiriciye ve internet bağlantısına bağlıdır. Bazı TV’lerde Fast Ethernet, bazılarında ise Gigabit Ethernet bulunur.
Video akışı için her iki bağlantı türü de yeterli olabilir, ancak kablolu bağlantı zorlu kablosuz koşullarda daha kararlı olabilir.
Optik ses çıkışı (S/PDIF)
Optik S/PDIF/TOSLINK bağlantısı, TV’den soundbar’a, AV alıcısına veya başka bir ses cihazına dijital ses aktarır.
Harici ses cihazında HDMI ARC/eARC bulunmuyorsa kullanışlıdır.
Optik bağlantı stereo sesi ve bazı sıkıştırılmış çok kanallı ses formatlarını destekler. Ancak HDMI eARC’ye kıyasla bant genişliği sınırlıdır ve bu nedenle tüm modern ev sineması ses formatları için uygun değildir.
TV ve ses sistemi HDMI eARC destekliyorsa, HDMI genellikle daha işlevsel seçenektir.
Anten girişi (ANT IN)
ANT IN bağlantısı, TV’yi bir antene veya ülkeye ve yayın sistemine bağlı olarak kablo TV hizmetine bağlamak için kullanılır.
Genellikle ANT IN, RF IN veya benzer bir adla etiketlenen koaksiyel RF bağlantısıdır.
Yerleşik tuner, TV’nin hangi yayın standartlarını desteklediğini belirler. Modele ve satış bölgesine bağlı olarak karasal, kablolu veya diğer yayın türleri desteklenebilir.
Birçok kullanıcı yayın hizmetlerini internet üzerinden izlese de anten girişi hâlâ önemini korumaktadır.
Uydu girişi (SAT)
Bazı TV’lerde, özellikle Avrupa’da ve uydu yayınlarının yaygın olduğu bölgelerde ayrı bir SAT IN girişi bulunur.
Entegre uydu tuner’ına sahip uyumlu bir TV, uydu çanağından gelen yayınları doğrudan alabilir.
Yalnızca anten girişinin bulunması uydu yayınlarının desteklendiği anlamına gelmez. Ayrı bir SAT girişi genellikle TV’de uydu yayınlarını almak için gerekli donanımın bulunduğunu gösterir.
Komponent video (Y/Pb/Pr)
Komponent video, eski cihazlarda kullanılan analog bir video bağlantısıdır. Üç ayrı video sinyali kullanır:
- Y, parlaklık ve senkronizasyon
- Pb, mavi renk farkı
- Pr, kırmızı renk farkı
Bağlantılar genellikle yeşil, mavi ve kırmızı olarak gösterilir.
Komponent video, kompozit bağlantıya göre daha iyi görüntü kalitesi sunuyordu. DVD oynatıcılar, oyun konsolları ve eski video cihazlarında kullanıldı.
Ses taşımaz; ayrıca sol ve sağ ses için ayrı bağlantılar gerekir.
Günümüzde büyük ölçüde kaldırılmıştır ve daha çok eski cihazları bağlamak için kullanılır.
Kompozit video ve RCA
Kompozit bağlantı eski bir analog bağlantı türüdür. Sarı RCA bağlantısı video için, kırmızı ve beyaz RCA bağlantıları ise sağ ve sol stereo ses için kullanılır.
Görüntü bilgileri tek bir sinyalde birleştirildiği için görüntü kalitesi komponent ve HDMI bağlantılarına göre daha düşüktür.
Bazı eski veya uygun fiyatlı TV’lerde hâlâ bulunabilir. Bazı modern TV’lerde ise özel bir AV girişine bağlanan adaptör şeklinde kullanılabilir.
SCART
SCART, HDMI’dan önce Avrupa’da yaygın olarak kullanılan bir bağlantı standardıydı.
Kompozit ve RGB dahil olmak üzere analog video ve ses sinyallerini taşıyabilir.
VCR’lar, DVD oynatıcılar, dijital TV alıcı kutuları ve eski oyun konsollarında kullanılmıştır.
Günümüzde SCART kullanımdan kalkmış ve nadir hale gelmiştir. Eski bir cihazı modern bir TV’ye bağlamak için dönüştürücü gerekebilir.
RGB bağlantıları
RGB, kırmızı, yeşil ve mavi bileşenlerin ayrı ayrı aktarılmasıyla video iletimini ifade eder.
RGB farklı fiziksel bağlantı türlerini ifade edebilir. Bu nedenle üç RCA komponent bağlantısı ile otomatik olarak aynı kabul edilmemelidir. Eski elektronik cihazlarda RGB, SCART veya başka bağlantılar üzerinden aktarılabiliyordu.
Modern TV’lerde analog RGB yerine genellikle dijital HDMI kullanılır.
IR Out
Kızılötesi çıkış, belirli harici IR adaptörleri ve kontrol sistemleriyle kullanılan bir bağlantıdır.
TV’nin uyumlu harici cihazları kızılötesi sinyaller aracılığıyla kontrol etmesini sağlayabilir. Daha çok eski veya özel amaçlı TV’lerde görülür.
Modern TV’lerde HDMI-CEC, Bluetooth ve ağ üzerinden kontrol gibi teknolojiler daha yaygın hale geldiğinden ayrı bir IR Out bağlantısı artık oldukça nadirdir.
Hangi TV portu kullanılmalı?
| Cihaz | Önerilen bağlantı |
|---|---|
| PlayStation 5 / Xbox Series X|S | HDMI, tercihen gerekli HDMI 2.1 özelliklerini destekleyen bağlantı noktası |
| Blu-ray oynatıcı | HDMI |
| Yayın adaptörü/cihazı | HDMI |
| PC/dizüstü bilgisayar | HDMI |
| Soundbar | HDMI eARC veya ARC |
| AV alıcısı | HDMI |
| USB bellek | USB |
| Kablolu internet | Ethernet |
| Wi-Fi internet | Dahili Wi-Fi |
| Anten | ANT IN |
| Uydu çanağı | SAT IN, destekleniyorsa |
| Eski DVD oynatıcı | Varsa HDMI; aksi halde komponent veya kompozit |
| VCR | Eski TV’lerde kompozit veya SCART; modern TV’lerde dönüştürücü gerekebilir |
Modern cihazların çoğu için ilk tercih HDMI olmalıdır. HDMI, tek bir kablo üzerinden dijital video ve sesi aktarabildiği için en kullanışlı bağlantı seçeneklerinden biridir.
