DLNA (Digital Living Network Alliance), aynı ev ağına bağlı cihazların video, müzik ve fotoğrafları paylaşmasına ve oynatmasına olanak tanıyan bir dizi yönergedir. UPnP temel alınarak geliştirilmiştir; bu sayede aynı yerel ağdaki uyumlu cihazlar birbirlerini otomatik olarak algılayabilir. DMS, DMP, DMR ve DMC terimleri televizyonların teknik özelliklerinde, NAS kullanım kılavuzlarında ve medya sunucusu uygulamalarının açıklamalarında sıkça görülür.
DLNA Cihaz Türleri
| Kısaltma | Tam adı | İşlevi | Örnekler |
|---|---|---|---|
| DMS | Digital Media Server | Medya dosyalarını depolar ve ağ üzerinden paylaşır. | Medya sunucusu yazılımı yüklü bilgisayar, NAS |
| DMP | Digital Media Player | DMS’yi bulur, klasörlere göz atar ve içerikleri doğrudan oynatır. | Akıllı TV, AV alıcısı, oyun konsolu, medya oynatıcı |
| DMR | Digital Media Renderer | Başka bir cihazdan gönderilen içeriği oynatır ancak sunucudaki klasörlere kendi başına göz atmaz. | TV, ağ hoparlörü, ağ ses oynatıcısı, projektör |
| DMC | Digital Media Controller | DMS’deki içerikleri arar ve DMR’ye oynatma talimatı gönderir. | Akıllı telefon veya tablet uygulaması, bilgisayar yazılımı |
Tek bir cihaz birden fazla DLNA rolünü bir arada üstlenebilir. Örneğin, birçok akıllı TV hem DMP hem de DMR olarak çalışabilir.
DMS, DMP, DMR ve DMC Birlikte Nasıl Çalışır?
DLNA’nın yaygın olarak kullanılan iki çalışma şekli vardır. İlkinde kullanıcı dosyayı doğrudan televizyondan seçer ve TV dosyayı sunucudan alarak oynatır. İkincisinde kullanıcı dosyayı telefondan seçer ve telefon, televizyona sunucudaki içeriği doğrudan oynatması için talimat gönderir.
Yöntem 1. Dosyayı televizyondan seçme
NAS veya bilgisayar filmleri depolar ve DMS olarak çalışır. Kumandayı kullanarak TV’nin medya kaynağını açarsınız. Televizyon sunucuyu algılar ve kullanılabilir klasörleri görüntüler. Bir film seçtiğinizde TV, dosyayı doğrudan sunucudan ister ve oynatır. Bu durumda televizyon DMP rolünü üstlenir.
Yöntem 2. Oynatmayı telefonla kontrol etme ve içeriği televizyonda oynatma
Telefondaki uygulama DMC olarak çalışır ve sunucudan medya dosyalarının listesini alır. Kullanıcı telefondan bir film seçtiğinde uygulama, gerekli bilgileri DMR rolündeki televizyona gönderir. Ardından TV filmi doğrudan sunucudan alır ve oynatır.
Telefon yalnızca oynat, duraklat ve ses düzeyini ayarla gibi kontrol komutlarını gönderir. Video içeriği telefon üzerinden aktarılmaz.
Özetle, DMS içeriği depolar, DMP ve DMR içeriği oynatır, DMC ise oynatmayı kontrol eder. DMP ile DMR arasındaki temel fark, dosyanın nereden seçildiğidir. DMP’de dosya doğrudan televizyondan seçilirken DMR’de başka bir cihazdan seçilir ve televizyona oynatma talimatı gönderilir.
DLNA DMS (Digital Media Server)
Dijital medya sunucusu, medya dosyalarını depolar ve ağdaki diğer cihazların bu dosyalara erişmesini sağlar. Sunucu içeriği kendisi oynatmaz; medya oynatıcılarından veya denetleyicilerden gelen isteklere yanıt verir.
DMS örnekleri arasında medya paylaşımı etkinleştirilmiş Windows bilgisayarlar, yerleşik medya sunucusu işlevine sahip NAS cihazları ve Plex Media Server veya Serviio çalıştıran bilgisayarlar bulunur.
Bu işlevin kullanılabilmesi için sunucunun açık olması, medya dosyalarının bulunduğu klasörlerin paylaşılması ve tüm cihazların aynı yerel ağa bağlı olması gerekir.
DLNA DMP (Digital Media Player)
Dijital medya oynatıcı, DMS’yi algılar, kullanılabilir klasörleri görüntüler ve seçilen dosyayı kendi ekranı, hoparlörleri veya ses çıkışı üzerinden oynatır. Genellikle cihazın kendi kumandası veya menüleriyle kontrol edilir ve medya dosyalarının oynatıcıda depolanması gerekmez.
Akıllı TV’ler, AV alıcıları, oyun konsolları ve medya oynatıcıları DMP olarak çalışabilir. Televizyonun kaynaklar veya medya menüsünde bir medya sunucusu görünüyorsa ve kullanıcı dosyaları doğrudan seçip oynatabiliyorsa bu TV, DMP işlevini destekliyor demektir.
DLNA DMR (Digital Media Renderer)
DMR, başka bir cihaz veya DMC denetleyicisi tarafından oynatılması istenen içeriği yürütür. DMP’den farklı olarak sunucudaki klasörlere kendi başına göz atamaz. Kullanıcı bunun yerine dosyayı telefon veya bilgisayarda seçer ve DMR’ye oynatma komutu gönderir.
Bu mekanizma, Windows’un “Cihaza oynat” özelliğinde ve DLNA uyumlu kontrol uygulamalarında kullanılır. DMR, DMP’nin daha gelişmiş bir sürümü değildir; farklı bir rol üstlenir. Desteklenmesi durumunda televizyonlar, ağ hoparlörleri, AV alıcıları ve projektörler DMR olarak çalışabilir.
DLNA DMC (Digital Media Controller)
Dijital medya denetleyicisi, DMS üzerindeki içerikleri arar ve DMR’ye oynatma talimatları gönderir. Genellikle medya dosyalarını kendisi depolamaz veya oynatmaz. Bu rolü çoğunlukla akıllı telefon ve tablet uygulamaları üstlenir.
DLNA ayrıca bu rollerin mobil sürümlerini de tanımlar: M-DMS, M-DMP ve M-DMC. Bunun yanında standartta Digital Media Printer (DMPr) adı verilen dijital medya yazıcısı da bulunur. Bu özellik, ev ağı üzerinden fotoğraf yazdırılmasını sağlar.
DLNA’nın Günümüzdeki Durumu
DLNA, olgunlaşmış bir teknolojidir ve artık aktif olarak geliştirilmektedir denemez. DLNA kuruluşu 5 Ocak 2017’de misyonunu tamamladığını ve faaliyetlerini sonlandıracağını duyurdu. Sertifikasyon programı SpireSpark International’a devredildi. Şirket hâlâ DLNA sertifikasyon hizmetleri sunmaktadır.
Buna rağmen milyonlarca uyumlu cihaz kullanılmaya devam etmektedir. Windows 11, bilgisayarın DLNA sunucusu olarak kullanılmasını sağlayan medya akışı özelliklerine sahiptir. Samsung da bilgisayarlardan televizyonlara DLNA üzerinden içerik aktarmayla ilgili belgeler yayımlamayı sürdürmektedir. Bunlar arasında Ocak 2026’da güncellenen destek bilgileri de bulunur.
Birçok NAS cihazı ve medya sunucusu uygulaması DLNA’yı destekler. Böylece kişisel video, müzik ve fotoğraflarınızı bir USB belleğe kopyalamadan ev ağınız üzerinden oynatabilirsiniz.
DLNA, Netflix veya YouTube gibi çevrim içi yayın hizmetleri için değil, yerel ağ içinde içerik paylaşımı için tasarlanmıştır. Ayrıca modern aktarım şifreleme mekanizmalarına sahip değildir. Bu nedenle DLNA’nın yalnızca güvenilir bir ev ağında kullanılması önerilir.
Cihazlar arasındaki uyumluluk, televizyonun modeline ve desteklediği dosya biçimlerine, kodlayıcılara ve kapsayıcı biçimlere bağlıdır. Bazı dosyaların oynatılabilmesi için önceden dönüştürülmesi gerekebilir.
