HDMI-CEC (High-Definition Multimedia Interface – Consumer Electronics Control), HDMI üzerinden bağlı birden fazla cihazın tek bir uzaktan kumanda ile kontrol edilmesini sağlayan bir protokoldür. Genellikle televizyona bağlı olan soundbar ve akış (streaming) cihazları gibi ekipmanların kontrolü için kullanılır.
Kullanışlı olmasına rağmen HDMI-CEC, oldukça basit ve eski bir teknolojidir ve yalnızca sınırlı sayıda komutu destekler. Bu komutların çoğu günümüzde ya kullanılmamakta ya da geçerliliğini yitirmiştir. En yaygın işlevlerden biri, ana cihaz açıldığında tüm cihazların otomatik olarak açılmasıdır. Örneğin televizyon açıldığında soundbar ve streaming cihazı da otomatik olarak açılır. İzleme sırasında televizyon kumandasıyla duraklatma, ses ayarı ve ileri/geri sarma yapılabilir.
HDMI CEC tarihi
Consumer Electronics Control (CEC) standardı 1980’lerde ortaya çıkmıştır. O dönemde video kaset oynatıcılar ve ses sistemleri giderek yaygınlaşmaktaydı. Videonun televizyona bağlanması ve daha iyi ses için hoparlör sistemlerinin kullanılması yaygındı. SCART konektörünün icadı bu alanı devrimleştirdi; çünkü televizyon, video oynatıcı ve ses ekipmanlarını bağlamak için gereken birden fazla bağlantı noktasını tek bir çok işlevli arayüzde birleştirdi. Bu aynı zamanda birden fazla cihazın tek bir kumanda ile kontrol edilmesini sağlayan bir kontrol protokolünün geliştirilmesine yol açtı.
HDMI bağlantılarına geçişle birlikte CEC protokolü bu yeni dijital standarda entegre edildi ve analog kontrolden dijital kontrole geçiş sağlandı. Ancak CEC desteği zorunlu olmadığı için üreticiler arasında uygulama farklılık gösterdi. Basitçe söylemek gerekirse tüm komutlar desteklenmez; örneğin birçok soundbar yalnızca açma/kapama ve ses kontrolünü destekler.
HDMI CEC kullanım örneği ve desteklenen komutlar
HDMI CEC, birden fazla cihazın tek bir kumanda ile kontrol edilmesini sağlar. Pratikte bir cihaz diğer bağlı cihazlara komut gönderebilir.
Örneğin bir televizyonunuz, HDMI girişine bağlı Roku veya Chromecast gibi bir streaming cihazınız ve HDMI ARC (eARC) girişine bağlı bir AV alıcı veya soundbar olabilir. HDMI CEC tüm cihazlarda etkinleştirildiğinde bu cihazlar tek bir sistem gibi çalışır. Bir cihaz açıldığında diğerleri de otomatik olarak açılabilir. Örneğin Alexa’ya televizyonu açmasını söylediğinizde soundbar ve Chromecast de açılır. Daha sonra televizyon kumandası ile streaming cihazı ve soundbar ses seviyesi kontrol edilebilir.
HDMI CEC kullanımı için bazı şartlar vardır. HDMI kablosu CEC’i desteklemeli ve CEC sinyallerini iletmek için özel bir iletken içermelidir. Bazı ucuz HDMI kablolar maliyeti düşürmek için bu iletkeni içermeyebilir. Ayrıca sistemdeki tüm cihazlar HDMI CEC’i desteklemeli ve özellik etkinleştirilmiş olmalıdır.
Desteklenen komutlar
HDMI CEC standardı çok sayıda komut içerse de üreticiler genellikle yalnızca bir kısmını uygular. Bu nedenle farklı markalar arasında uyumluluk her zaman garanti değildir.
One Touch Play, bir cihaz oynatmaya başladığında televizyonu otomatik olarak doğru girişe geçirir. Örneğin Fire TV Stick’te film başlatıldığında TV ilgili HDMI girişine geçer.
System Standby, cihazların güç durumlarını yönetir. TV açıldığında soundbar, AV alıcı veya streaming cihazı da açılabilir; TV kapatıldığında tüm cihazlar bekleme moduna geçebilir.
Preset Transfer, kanal ayarlarını bir televizyondan diğerine aktarmak için tasarlanmıştır ancak günümüzde büyük ölçüde kullanılmamaktadır.
One Touch Record, TV ekranındaki içeriğin kayıt cihazına kaydedilmesini sağlar. Ancak telif hakları nedeniyle modern televizyonlarda neredeyse hiç kullanılmaz.
Timer Programming, TV kayıtlarını zamanlamak için kullanılır ve ayrıca cihazları belirli bir saatte otomatik açmak için de kullanılabilir.
System Information, cihazların birbirini tanımasını, yapılandırma bilgisi alışverişini ve HDMI ağında adres belirlemesini sağlar.
Deck Control, bir cihazın başka bir cihazın oynatma fonksiyonlarını (oynatma, durdurma, duraklatma, ileri/geri sarma) kontrol etmesini sağlar. Genellikle Blu-ray oynatıcılarda kullanılır.
Tuner Control, bir cihazın diğer cihazın tunerini kontrol etmesini sağlar. Örneğin TV kumandası ile uydu veya kablo kanalları değiştirilebilir.
OSD Display, bağlı cihazın menüsünü TV ekranında gösterir.
Remote Control Pass Through, uzaktan kumanda komutlarını HDMI CEC sistemi içinde bir cihazdan diğerine iletir.
OSD Device Name Pass Through, bağlı cihazın adını TV’ye ileterek ekranda gösterilmesini sağlar.
Audio Control, soundbar, AV alıcı veya amplifikatör ses seviyesinin başka bir uyumlu cihazın kumandasıyla kontrol edilmesini sağlar.
HDMI CEC komutlarının gerçek uygulanışı üreticiden üreticiye değişir. Pratikte çoğu cihaz yalnızca temel işlevleri (otomatik açma/kapama, giriş değiştirme ve ses kontrolü) destekler. Bu nedenle farklı markalar arasında yalnızca kısmi uyumluluk vardır.
HDMI CEC ve üretici marka adları
HDMI CEC 2007 yılında tanıtıldığında televizyon üreticilerinin tanıtacak çok fazla yeni teknolojisi yoktu. Bu özelliği daha çekici hale getirmek için birçok şirket HDMI CEC’i kendi marka adlarıyla pazarladı ve sanki özel bir teknolojiymiş gibi gösterdi.
Örneğin Samsung HDMI CEC’i Anynet+, Sony ise BRAVIA Sync olarak adlandırdı. Diğer üreticiler de aynı yaklaşımı benimseyerek aynı teknolojiyi farklı isimlerle sundu.
En bilinen HDMI CEC marka adları şunlardır:
- Samsung — Anynet+
- Sony — BRAVIA Sync
- LG — SimpLink
- Panasonic — VIERA Link
- Toshiba — Regza Link
- Sharp — Aquos Link
- Philips — EasyLink
- Pioneer — Kuro Link
- Hitachi — HDMI CEC
- Mitsubishi — NetCommand for HDMI
- Onkyo — RIHD (Remote Interactive over HDMI)
Bu isimler her üreticinin kendi teknolojisini geliştirdiği izlenimini verse de aslında hepsi aynı HDMI CEC standardına dayanır ve esas olarak pazarlama amacıyla kullanılmıştır.
